Gofal dros y Gaeaf

gydag Arddun Rhiannon

o Hel Meddyliau a Meddwl

Arddun.jpg

Mae’r clociau wedi cael eu troi am yn ôl, mae’r tymheredd tu allan wedi gostwng, ac mae’r haul ‘di machlud erbyn 4:30 o’r gloch yn y prynhawn – does dim rhyfedd bod nifer ohonom yn ffeindio tymor y Gaeaf, yn benodol, yn dymor heriol i’n hiechyd meddwl ni.

Wrth reswm tydw i ddim yn arbenigwr ar iechyd meddwl, ond yr hyn alla i wneud ydi cynnig ambell top tip, a dwi’n gobeithio drwy rannu yr hyn sydd y fy helpu i ymdopi a chadw fy iechyd meddwl rhag dirywio, y bydda i’n medru helpu o leiaf un person sy’n cael trafferth codi’u hysbryd ar hyn o bryd.

Image by Axel Holen

Gwnewch y mwyaf o olau dydd

 

Er i mi fod mewn denial am gwpl o fisoedd, mae’n saff dweud bod y dyddiau cynnes hirddydd Haf wedi mynd am y tro, felly mae hi’n bwysicach nag erioed i wneud yn siŵr ei bod ni’n gwneud y mwyaf o’r golau yn ystod y dydd. Felly os na ‘mond rhyw awr y dydd o olau ‘dan ni’n llwyddo ca’l yn ystod yr wythnos, ceisiwch gael mwy na hynny ar eich penwythnosau drwy fynd am dro, neu os chi ddigon lwcus o gael gardd – beth am eistedd allan efo panad / siocled poeth (jyst lapiwch fyny cyn gwneud wrth reswm!)

 

Peidiwch â theimlo’n euog am y ffordd rydych chi’n teimlo

 

Mae’ch teimladau a’ch emosiynau chi yn gwbl ddilys. Does gan neb yr hawl i ddweud wrthoch chi fel arall. ‘Dan ni gyd yn trio cadw’n pennau uwchben y dŵr at the best of times, heb sôn am yn ystod pandemig byd-eang! Mae’n iawn i gael diwrnodau lle na’ch llwyddiant mwyaf chi ydi’ch bo’ chi wedi gallu codi o’r gwely. Mae’n iawn i gael diwrnodau lle ‘dach chi methu stopio crio. Mae’n iawn i fod yn flin. Mae’n iawn i deimlo.

Ymarfer Corff

 

Plis peidiwch â sgrolio heibio hwn! Bear with me, oce? ‘Sdim rhaid i chi fy ‘nabod i’n dda iawn i w’bod nad ydw yn ffan enfawr o ymarfer corff (ddim ers on i yn yr ysgol gynradd beth bynnag!). Ond yn ddiweddar dwi ‘di troi at fideos ffitrwydd ar YouTube (rhai hawdd ar gyfer dechreuwyr math o beth de…) a heblaw’r adeg wnes i anghofio c’nesu fyny a gorfod defnyddio bannister y grisia’ fel crutch y diwrnod wedyn… dwi wir yn gweld budd iddo – i fy iechyd corfforol ac iechyd meddyliol. Dwi’n gweld o fel ffordd dda o gryfhau fy nghyhyrau, mae’n rhyddhau endorphins, a hefyd mae o’n rwbath i dynnu’n sylw i ar ôl diwrnod hir. Nadi, ella tydi o ddim i bawb, ond ‘swn i wir yn argymhell i chi drio cyn ei nocio, fel petai!

Image by Dominic Sansotta
Image by Alex Gruber

Gwnewch Hunan Ofal yn Flaenoriaeth

 

Mae bywyd yn gyffredinol yn gallu bod yn brysur iawn, yn enwedig ar hyn o bryd efo cyfnod y Nadolig yn agosáu, mae ‘na gymaint o bethau angen ei sortio (a’u prynu!). Ond er hyn, mae rhaid parhau i wneud amser ar gyfer chi’ch hun a g’neud rhywbeth ‘dach chi yn ei fwynhau. Yn bersonol, dwi’n caru rhoi ‘nghlustffonau ‘mlaen, pwyso shuffle ar Spotify a joio gwrando ar ganeuon Dua Lipa un funud, ac yna Bryn Fôn y funud nesaf!

 

Yn ogystal â cherddoriaeth, dwi ‘di ca’l gymaint o fwynhad yn gwrando ar bodlediad ‘DEWR’ – cyfres o sgyrsiau dirdynnol, personol, a gonest rhwng Tara Bethan a 10 o enwogion Cymru. Mae gwrando / darllen am brofiadau pobl eraill fel rhyw fath o therapi i mi. Mae gwybod nad w’t ti ar ben dy hun efo’r emosiynau ti’n ei deimlo, neu’r meddyliau sy’n rasio drw’ dy ben, yn helpu rhywun i ymdopi.

Ac un cyngor arall – os ‘chi ddim awydd chwilio am fideo ffitrwydd ar YouTube, yna mae ‘na filoedd o glipiau comedi ar gael! Yn bersonol, dwi yn crio chwerthin ar fideos Peter Kay – dwi’n meddwl bo’ hi’n amhosib peidio gwenu (o leiaf) ar ei fideos o!

G’won, dwi’n dare-io chi….

 

Cymrwch ofal o’ch hunain y Gaeaf hwn, ac os ydach chi’n stryglo, plis peidiwch â bod ofn siarad yn agored efo rhywun ‘dach chi’n ymddiried ynddynt – ‘dach chi byth ar eich pen eich hunain.

 

‘Nai orffen gyda’m hoff ddywediad – ‘un dydd ar y tro.’ x

Gair o gyngor

Os hoffech gael cymorth, siaradwch gyda’ch meddyg teulu, rhiant, ffrind neu athrawes. Neu opsiwn arall yw chwilio am gyngor ar-lein. Ewch i:

Meic Cymru - https://www.meiccymru.org/cym/iechyd-meddwl-sut-gael-help neu Rhadffôn 080880 23456

Mind
0300 123 3393 (Dydd Llun i ddydd 
Gwener, rhwng 9am a 6pm)
info@mind.org.uk
86463

mind.org.uk