Coronafeirws: Vox Pops

Mae nifer o bobl ifanc yn gofidio am y cyfnod nesaf wrth i’r Coronafeirws ledaenu. Dyma bryderon rhai o ddilynwyr Instagram #LyshCymru...

Nel Angharad

“I mi mae’r firws yn achos reit fawr ar hyn o bryd gan ein bod yn gorfod rhoi'r gorau i gymaint o bethau er lles ein diogelwch. Dwi’n meddwl fod o’n bwysig i gymryd unrhyw gyngor posib gan ei fod yn gallu stopio’r firws rhag lledaenu. Gall wneud y pethau symlaf fel golchi eich dwylo neu beidio mynd i lefydd gyda thorfeydd o bobol yno wneud byd o wahaniaeth. Meddyliwch amdano; os wneith y 7 biliwn o bobol y byd wneud y pethau lleiaf gall wneud gymaint o wahaniaeth i’r ysbytai. Diolch i’r doctoriaid, maen nhw’n gweithio mor galed i helpu’r firws yma, maent yn haeddu clod am ei gwaith caled.”

Holly

“Y prif bryder sydd gen i yw'r effaith mae'n cael ar aelodau o'r gymdeithas sydd o dan anfantais fel y rhai efo problemau iechyd parhaol. Hefyd mae’n bryder wrth weld bod y llywodraeth yn awgrymu osgoi ond ddim yn rhoi cynlluniau yn eu lle i gefnogi busnesau bach a fydd yn ddioddef fwyaf yn sgil sefyllfa. Mae angen iddynt wneud penderfyniadau clir. Mae'r ansicrwydd am y dyfodol yn anodd, boed arholiadau, trefniadau prom neu wyliau’r haf, dydyn ni ddim yn gwybod am ba mor hir fydd hyn yn para.”

Elliw Siân

Fel myfyrwraig sydd yn y flwyddyn gyntaf mae hyn yn gyfnod pryderus i bawb yn y brifysgol. Pawb yn poeni sut yr ydym am gael ein hasesu a ballu. Yn poeni am ein hiechyd yn gyffredinol. Y peth gora sydd wedi digwydd yw gohirio darlithoedd gan fod hun yn lleihau'r risg o ledaenu'r firws. Ond mae'n gyfnod pryderus i ni gyd ar draws y wlad. 

Nel Rhys

“Dwi’n poeni am yr hyn sydd yn digwydd ar y funud, yn enwedig wrth weld y nifer o bobl ar draws y byd yn dioddef o’r haint yma. Hyn, a'r ffaith fod e'n gwasgaru o gwmpas ein gwlad ac yn mynd i effeithio nifer o bobl eraill yn yr amser hynny, sy’n gwneud i mi boeni am fy nheulu fy hun a fy ffrindiau. Mae'n debyg fydd hyn yn effeithio ar addysg miloedd o blant ledled y wlad ac yn gorfodi pobl i stopio'r hyn maen nhw'n eu gwneud o ddydd i ddydd. Os bydd yn rhaid i'r ysgolion gau yn y dyfodol a phawb i aros yn eu cartrefi, bydd yn effeithio ar fusnesau bach a lleol fel gyrwyr tacsis a phobl hunangyflogedig, oherwydd ni fyddant yn cael eu talu. 

Manon Elin

“Mae’n gyfnod mor frawychus a does dim modd dianc rhagddo. Dwi’n teimlo mwy o orbryder a phanig dros y dyddiau diwethaf, a dwi’n poeni am effaith yr holl ansicrwydd, gorbryder, panig, diffyg strwythur a diffyg cyswllt cymdeithasol ar fy iechyd meddwl.

Dw i hefyd yn casáu’r ansicrwydd, y teimlad bod pawb mewn panig a ddim yn gwybod beth i wneud, y teimlad fod popeth allan o fy rheolaeth a bod popeth yn newid. 

Yn ogystal dwi’n teimlo’n ddiflas heb ddigwyddiadau i edrych ‘mlaen atyn nhw, a dwi’n poeni am aelodau hŷn a bregus yn y teulu.

Mae’n anodd rheoli’r gorbryder a theimladau o banig pan fo pawb yn poeni ac mewn panig. Mae fel teimladau cyffredin gorbryder, ond ar raddfa eang: anobaith, diymadferthedd, teimlo bod popeth yn gwaethygu, nad oes diwedd i’r diflastod, ddim yn teimlo’n ddiogel, ac na all neb helpu.

Dwi’n ysu i rywun ddweud ‘Bydd popeth yn OK’, ond mae pawb yn rhannu’r ansicrwydd a’r gofid.

Cyngor Manon, sy’n rhan o wefan Meddwl, am bethau bach sy’n gallu helpu...

  • Cofio mai dim ond cyfnod yw hyn. Bydd hyn yn pasio ac fe ddaw dyddiau gwell. Byddwn ni’n edrych yn ôl ar y cyfnod du hwn o gyfnod gwell. Bydd yn ein hatgoffa i beidio â chymryd dim yn ganiataol eto ac i werthfawrogi’r pethau bychain.

  • Cymryd pethau un dydd ar y tro

  • Cadw mewn cysylltiad gyda phobl eraill yw un o’r pethau pwysicaf, ac mae’n haws nag erioed o’r blaen i wneud hyn. 

  • Defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol i gysylltu, ac i ail-gysylltu, â phobl.

  • Cofio ei fod yn iawn i deimlo sut bynnag chi’n teimlo. Gadewch i’ch hun deimlo’r emosiynau anodd yn hytrach na cheisio brwydro yn eu herbyn.

  • Blaenoriaethu hunanofal. Mae’n hawdd cael eich llethu gan bopeth. Byddwch yn garedig i’ch hun. Digon o gwsg, bwyta’n dda, yfed digon o ddŵr, ymlacio. Dyw hyn ddim yn bosib i bawb, ond blaenoriaethu hunanofal dros weithio. Peidio trio gweithio fel normal; dyw hyn ddim yn gyfnod normal. Gwneud beth bynnag gallwch chi i godi eich calon.

  • Cofio nad chi yw’r unig un sy’n teimlo fel hyn. Mae pawb yn yr un sefyllfa (er yn amlwg yn anoddach i rai). Ni’n brwydro drwy hyn gyda’n gilydd.

  • Rhannu sut chi’n teimlo, ac annog eraill i wneud yr un peth. Mae’n bosib y byddwch chi’n sylweddoli eich bod yn rhannu gofidiau tebyg.

  • Gwneud y mwyaf o’r pethau sy’n aros yr un peth: mynd am dro, darllen, gwrando ar gerddoriaeth, gwylio rhaglenni chi fel arfer yn eu gwylio.

  • Chwilio am y pethau bach positif ym mhob diwrnod. Mae pethau da yn dal i ddigwydd yng nghanol hyn i gyd.

  • Cyfle i sylweddoli beth sy’n bwysig mewn bywyd.

  • Ysgrifennu sut chi’n teimlo. Does dim rhaid i chi ei rannu, ond gall fod o gymorth i gael popeth allan.

  • Mynd i’ch hoff gaffi neu siop leol = treat i chi a chefnogi busnes sydd angen pob cymorth yn ystod y cyfnod hwn.

  • Sylwi ar yr holl bobl sy’n barod i helpu eraill.

  • Chwarae gemau ar-lein gyda ffrindiau, e.e. Words with Friends, gemau ar Facebook.

  • Edrych ar luniau a fideos o anifeiliaid.

  • Gweld hyn fel cyfle i wneud pethau chi wastad wedi bod eisiau eu gwneud ond heb gael yr amser, e.e. darllen, gwylio cyfres deledu, dechrau hobi newydd, dysgu iaith.

  • Cadw cofnod o’r pethau bach sy’n gwneud i chi wenu a’r pethau chi’n ddiolchgar amdanyn nhw.

Noddir gan Lywodraeth Cymru_Gwyn.png

Cefnogir Lysh gyda chymorth ariannol oddi wrth Lywodraeth y Cynulliad a Chyngor Llyfrau Cymru. 

Hawlfraint © 2019 Lysh Cymru. Nid yw Lysh Cymru yn gyfrifol am gynnwys gwefannau allanol.